TÜİK verilerine göre, Türkiye’de AR-GE faaliyetlerine yönelik dolaylı vergi teşvikleri 2024’te %59,5 artışla 169 milyar 33 milyon liraya yükseldi. Gelir vergisi stopajı en büyük payı aldı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2024 yılı dolaylı AR-GE teşvik verilerine göre, bu alanda sağlanan vergi teşvikleri geçen yıl yüzde 59,5’lik bir artışla 169 milyar 33 milyon liraya ulaştı. 2023’te 105 milyar 977 milyon lira olan teşvik tutarı, 2024’te önemli bir yükseliş gösterdi.
Dolaylı AR-GE teşviklerinden en büyük payı 86 milyar 105 milyon lirayla gelir vergisi stopaj desteği aldı. Kurumlar vergisi desteği 81 milyar 63 milyon lira ile ikinci sırada yer alırken, gelir vergisi 1 milyar 725 milyon lira, katma değer vergisi (KDV) desteği ise 141 milyon lira olarak kaydedildi. Beyan edilen AR-GE harcamalarına göre sağlanan dolaylı teşviklerin yaklaşık yarısı gelir vergisi stopajından, diğer yarısı ise kurumlar vergisi, gelir vergisi ve KDV teşviklerinden oluştu.
AR-GE faaliyetlerine yönelik vergi teşviklerinden 2024 yılında toplam 11 bin 835 girişim yararlandı. Bu girişimlerin büyük çoğunluğu, 6 bin 98 ile bilgi ve iletişim sektöründe faaliyet gösteriyor. İmalat sanayii 2 bin 421, mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler ise 1627 girişim ile takip etti. 4691 sayılı Kanun kapsamında sağlanan vergi teşviki 43 milyar 227 milyon liraya ulaşırken, 5746 sayılı Kanun kapsamında bu tutar 39 milyar 561 milyon lira olarak gerçekleşti.
Geçen yıl gelir ve kurumlar vergisi kapsamında sağlanan AR-GE desteğinden yararlanan 7 bin 87 girişimden 5 bin 321’i 4691 sayılı Kanun’dan, 1766’sı ise 5746 sayılı Kanun’dan faydalandı. İmalat sektöründe faaliyet gösteren girişimlerin büyük çoğunluğu (%82,1) 5746 sayılı Kanun’dan yararlanırken, bilgi ve iletişim sektörü girişimlerinin önemli bir kısmı (%84,1) 4691 sayılı Kanun’u tercih etti.
KOBİ’lerin dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanma oranı %38,2 olarak belirlendi. Toplam 11 bin 835 girişimden %89,5’i KOBİ statüsündeydi. Büyük ölçekli girişimler teşviklerin %61,8’inden faydalanırken, KOBİ’lere sağlanan 64 milyar 596 milyon liralık teşvikin büyük bölümü orta ve küçük ölçekli işletmelere dağıldı.
