İstanbul semalarında görüntülenen Perseid meteor yağmuru ile Avrupa’da 27 yıl sonra yaşanan tam güneş tutulması gökyüzü meraklılarını büyüledi.
İstanbul semalarında gerçekleşen Perseid meteor yağmuru, gece saatlerinde denize giren vatandaşlar tarafından cep telefonu kamerasıyla görüntülendi. Yılın önemli gökyüzü olaylarından biri olan bu yağmur, 12 Ağustos gecesi Türkiye genelinde en yoğun evresine ulaştı. Aynı dönemde Avrupa’da 27 yıl aradan sonra ilk tam güneş tutulması milyonlarca kişi tarafından ilgiyle takip edildi.
Kandilli Rasathanesi verilerine göre, Ay’ın yüzde 1,8 parlaklığa sahip olması, Perseid meteor yağmurunun gözlem şartlarını son yılların en elverişli seviyesine çıkardı. İstanbul semalarında süzülen meteorun düşüş anları, denizde bulunan bir grubun videosuna net bir şekilde yansıdı.
İzlanda’dan İspanya’ya uzanan tam güneş tutulması güzergahında milyonlarca kişi meydanlarda ve resmi gözlem noktalarında bir araya geldi. Bilim insanları, bu nadir gök olayını kayıt altına almak ve incelemek üzere uçaklar ile özel gözlem sistemleri kullandı.
Türkiye sınırlarına ulaşmayan tutulma, Kuzey Kutbu çevresi ve Grönland’dan İzlanda’nın batısına, ardından Atlas Okyanusu üzerinden İber Yarımadası’na ilerledi. Tam güneş tutulması, dar bir hat üzerinde yaklaşık iki dakikaya varan bir karanlık oluştururken, Avrupa’nın büyük bir bölümünde farklı oranlarda parçalı olarak izlendi.
Grönland, İzlanda, İspanya, Portekiz’in küçük bir bölümü ve Rusya’nın kuzey kesimleri tutulmayı tam olarak izledi. Avrupa’nın geri kalanı ile Kuzeybatı Afrika, Kanada ve ABD’nin kuzeyinde ise parçalı tutulma gözlemlendi. İzlanda’da tutulma yerel saatle 16.47’de başlayıp 17.48 civarında tam evreye ulaştı.
İspanya’da tutulmanın parçalı evresi yaklaşık 19.30’da başlarken, Ay’ın tam gölgesi ülkenin üzerinden yerel saatle 20.26 ve 20.33 arasında geçti. Tutulma, gözlem noktasına bağlı olarak 30 saniye ile yaklaşık 2 dakika arasında sürdü. Portekiz’de ise kuzeydoğudaki küçük bir bölgede 19.30 dolaylarında birkaç saniyelik tam tutulma yaşandı.
Tam tutulmanın en uzun sürdüğü nokta İzlanda’nın batısı oldu; burada güneş yaklaşık 2 dakika 18 saniye boyunca örtülü kaldı. İspanya, beklenen yoğunluk nedeniyle 350 resmi gözlem alanı oluşturdu ve 33 binden fazla güvenlik personeli görevlendirdi.
Tam tutulma kuşağının dışında kalan İngiltere, İrlanda, Fransa, Almanya, İtalya ve İskandinav ülkeleri tutulmayı parçalı olarak izledi. Londra’da 18.17’de başlayan tutulma, 19.13’te en yüksek seviyeye ulaşarak Güneş’in yaklaşık yüzde 92’sini örttü. Dublin’de yüzde 94, Paris’te yüzde 92, Berlin’de yüzde 85 ve Oslo’da yüzde 83 civarında örtülme gerçekleşti.
Bu tam tutulma, Avrupa’da 1999’dan bu yana gözlenen ilk tam tutulma olma özelliği taşıdı. Olay, Ay’ın Güneş’in ışığını tamamen engellemesiyle gerçekleşirken, ışığın sadece bir kısmının engellenmesiyle parçalı tutulma yaşanır. Bu gök olayı, aynı zamanda en düzenli ve sevilen meteor yağmurlarından biri olan Perseid meteor yağmurunun zirveye ulaştığı döneme denk geldi.
