Vatikan Devlet Başkanı Papa 14. Leo, 18 yıl sonra Fransa’ya yaptığı ziyarette nükleer silahlanma, Orta Doğu ve yapay zeka konularında önemli uyarılarda bulundu.
Vatikan Devlet Başkanı Papa 14. Leo, 18 yıl aradan sonra Fransa’ya ilk resmi ziyaretini gerçekleştirdi. Dört günlük ziyareti kapsamında Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından Orly Havalimanı’nda karşılanan Papa 14. Leo, Elysee Sarayı’ndaki görüşmelerin ardından önemli mesajlar verdi. Savaşlar, nükleer silahlanma, Orta Doğu’daki çatışmalar, yaşam hakkı, laiklik ve yapay zeka konularına değinen Papa’nın bu ziyareti, Papa 16. Benedict’in Eylül 2008’deki seyahatinden bu yana bir ilk oldu.
Dünya genelindeki artan savaş ve krizlere dikkat çeken Papa 14. Leo, nükleer silahlara sahip olmanın güvenliği garanti ettiği düşüncesinin “yanlış” olduğunu belirtti. Papa, bu durumun kontrolü zorlaşan yeni bir silahlanma yarışını körüklediğini vurguladı.
Vatikan lideri, silahlanma yarışının durdurulması, mevcut silahların azaltılması ve nükleer silahların yasaklanması çağrısında bulundu. Ayrıca etkili denetimler eşliğinde silahsızlanma sürecinin yürütülmesini talep etti. Savaşın kaçınılmaz olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı.
Papa, “Savaş ihtimalini kaçınılmaz şeklinde görerek buna asla boyun eğmeyin. Barışçıl toplumları, insan onurunu, bireylerin ve halkların haklarını korumak için diyalog ve diplomasiyi yorulmadan teşvik edin” ifadelerini kullandı. Fransa’dan özellikle Avrupa’da barış, diplomasi ve çok taraflılığın korunması için çalışmasını istedi.
Papa 14. Leo, Fransa’nın “barışın ve çok taraflılığın yorulmak bilmeyen bir savunucusu” olarak kalması gerektiğini belirtti.
Konuşmasında Orta Doğu’ya da değinen Papa 14. Leo, Fransa ile Katolik Kilisesi arasında Doğu Hristiyanlarına yönelik uzun yıllardır sürdürülen iş birliğine dikkat çekti. Bölgedeki eğitim, sosyal, kültürel ve insani faaliyetlere değindi.
Papa, 2021 yılında kurulan Doğu Okulları Fonu aracılığıyla Orta Doğu’da 260’tan fazla eğitim kurumuna destek sağlandığını söyledi. Bölgedeki çatışmalardan etkilenen halklara dikkat çekerek, “İnsan onurunu yaralayan bu acılar karşısında kayıtsız kalamayız” dedi.
Orta Doğu’daki durumun bir tutum değişikliğini gerekli kıldığını belirten Papa, halkların birbirlerine olan ihtiyaçlarını kabul etmesi ve barış için birlikte hareket etmesi çağrısında bulundu. Yaşam hakkının korunmasının diğer tüm insan haklarının temelini oluşturduğunu vurguladı.
Papa 14. Leo, “Yaşam hakkının korunmasının diğer tüm insan haklarının vazgeçilmez temelini oluşturduğunu güçlü bir şekilde yeniden teyit ediyorum” ifadelerini kullandı.
Bilim ve teknolojinin insan onurundan bağımsız şekilde kullanılmasının tehlikelerine dikkat çeken Papa, bazı toplumsal eğilimlerden endişe duyduğunu ifade etti. Papa, “Bilim ve teknolojiyi genetik manipülasyonu, taşıyıcı anneliği, insan organı ticaretini veya programlanmış bir ölüm sunulmasını teşvik eden kar odaklı girişimlere dönüştürme riski taşıyan toplumsal eğilimlerden endişe duyuyorum” dedi.
Papa’nın “programlanmış ölüm” sözleri, Fransa’da ötenazi ve yardımlı ölüm konusundaki tartışmaların sürdüğü bir dönemde geldi.
Fransa’daki laiklik anlayışına değinen Papa 14. Leo, inancının gereklerine göre hareket eden Hristiyanların kamusal hayata katılımının bir tehdit olarak görülmemesi gerektiğini belirtti.
Papa, “Kamusal hayata katılan ve inancıyla aydınlanmış vicdanına göre hareket eden bir Hristiyan, din propagandası yapan biri veya ülkenin birliğine yönelik tehdit olarak görülemez” ifadelerini kullandı. Gerçek bir laikliğin dini kamusal alandan dışlamak olmadığını vurguladı.
Vatikan lideri, “Gerçek bir laiklik, dini kamusal alandan veya eğitimden dışlamak değil, devlet ile dini kurumların ortak yarar için diyalog kurmasını ve güçlerini birleştirmesini sağlamaktır” dedi. Katolik okullarının da Fransa’nın eğitim sistemi içinde yeri olduğunu ekledi.
Yapay zekanın toplum üzerindeki etkilerine değinen Papa 14. Leo, teknolojik gelişmelerde insanın merkeze alınması gerektiğini vurguladı. Papa, etik muhakeme konusunda acil bir eğitime ihtiyaç olduğunu belirtti.
“Eğer günlük hayatımızı istila eden ve şekillendiren ‘makine cennetinde’ insanlığımızı kaybetmekten kaçınmak istiyorsak etik muhakeme konusunda acil bir eğitime ihtiyaç var” ifadelerini kullandı. Gerçek anlamda özgür bir toplumun tek tip düşünce dayatmaması gerektiğini de ekledi.
Papa, farklı vicdanların korunması ve teknolojik gelişmeler karşısında etik diyaloğun güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
Fransa’nın “zengin Hristiyan köklerine” değinen Papa 14. Leo, ülkenin “özgürlük, eşitlik, kardeşlik” ilkelerinin sadece sözlerden ibaret olmadığını belirtti. Bu değerlerin korunmasının önemine vurgu yaptı.
2019 yılındaki yangının ardından restore edilen Notre-Dame Katedrali’ne de değinen Papa, katedralin yeniden açılmasını “yeniden bulunan umudun” bir sembolü olarak değerlendirdi. Papa, ailesinin Norman ve Bearn kökenlerini de hatırlattı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise ülkesinin barış, uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler Şartı’ndan yana olduğunu belirtti. Macron, “Bunu her yerde çifte standart uygulamadan savunuyoruz. Bir hayat bir hayattır ve bütün halklar savunulmalıdır” şeklinde konuştu.
Macron, Papa’nın “silahsız ve silahsızlandıran bir barış” çağrısını desteklediğini ifade etti. Yapay zekanın insanın “hizmetkarı olması, efendisi olmaması” gerektiğini de sözlerine ekledi.
Papa 14. Leo’nun 28 Eylül’e kadar devam edecek Fransa ziyareti kapsamında Paris’teki temaslarının ardından Lourdes ve Metz kentlerini ziyaret etmesi bekleniyor.
