Türkiye’de 65 yaş ve üzeri nüfus 9,6 milyonu aştı. Demografik değişimler doğrultusunda sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliği için uzun dönemli bakım sigortası ve yeni düzenlemeler gündeme geldi.
Türkiye’de 65 yaş ve üzeri nüfus 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaşarak toplam nüfusun yüzde 11,1’ini oluşturdu. Bu artış, sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli mali sürdürülebilirliğini güçlendirmek amacıyla yeni adımların atılmasını gerektirdi.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı verilerine göre, 5 yılda yüzde 20,5’lik bir artış gösteren yaşlı nüfus, 2020’de 7 milyon 953 bin 555 kişiydi. O dönemde yaşlı nüfusun toplam içindeki oranı yüzde 9,5 seviyesindeydi.
Geçen yıl sonu itibarıyla yaşlı nüfusun büyük çoğunluğu 65-74 yaş grubunda yer alırken, 85 yaş ve üzeri nüfusun oranı yüzde 7,8 olarak belirlendi. Türkiye’de 100 yaşın üzerinde 8 bini aşkın kişi bulunuyor.
Devlet, bu demografik değişimler ve doğurganlıktaki düşüş eğilimi doğrultusunda sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğini sağlamak için harekete geçti. Bu çerçevede, 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Program’a (OVP) ‘uzun dönemli bakım sigortası’ dahil edildi.
İlgili bakanlıkların ortak çalışmasıyla, yaşlılık ve kronik rahatsızlıklar nedeniyle yardıma muhtaç kişilere yönelik bakım desteğini güçlendirecek altyapı oluşturulacak. Evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin sürekliliği sağlanacak, uzaktan sağlık hizmetleriyle entegre bir yapı hedeflenecek.
Bu adım, artan yaşlı bağımlılık oranının ve aileler üzerindeki bakım yükünün hafifletilmesini amaçlıyor. Bakım ekonomisinin güçlendirilmesi, sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğine yönelik politikaların önemli bir parçası olarak öne çıkıyor.
Program dönemi boyunca sağlık hizmetlerine erişim kısıtlanmadan finansal sürdürülebilirliğin sağlanması hedefleniyor. Risk analizini ve hizmet sunucularının davranışlarını dikkate alan denetim modelleri geliştirilecek.
Veri analizi yoluyla geri ödeme kriterleri incelenecek ve değer bazlı geri ödeme yöntemleri yaygınlaştırılacak. Hızlı artış gösteren harcama gruplarında etkinliğin artırılması planlanıyor. Yeni yılın ilk çeyreğinde bu konularda somut sonuçlar bekleniyor.
Ayrıca, Sağlık Market uygulaması genişletilerek tedarik zinciri güçlendirilecek. Üniversite hastanelerinin yönetim modeli de eğitim, araştırma ve hizmet fonksiyonları açısından etkinleştirilecek.
Yeni OVP kapsamında, kişilerin daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik edecek düzenlemeler de hayata geçirilecek. Sosyal güvenlik sisteminin kapsamı genişletilecek ve farklı meslek gruplarına yönelik uygulamalar geliştirilecek.
Mevzuat, değişen iş gücü piyasası koşullarına ve yeni çalışma biçimlerine uyumlu hale getirilecek. Prim borçlarının takip ve tahsilat süreçleri etkinleştirilecek, bilişim sistemleri güçlendirilerek veri paylaşımı artırılacak.
